BIOGRAFIE

Henry Ford

Syn farmera, który przyczynił się do rozwoju nowoczesnych fabryk, multimilioner i filantrop, pacyfista, a zarazem antysemita.

„Kiedy Ford zajął się produkcją samochodów, ludzie nie jeździli nimi sami – mieli od tego szoferów. Samochód uważano za coś luksusowego. Ford uważał, że powinien on stać się przedmiotem codziennego użytku”.
H. W. BRANDS, historyk

Henry Ford urodził się 30 lipca 1863 r. jako syn irlandzkiego imigranta i mieszkanki Michigan. Wychowuje się na farmie, gdzie szybko zdradza talent techniczny, naprawiając zegarki. W wieku 16 lat opuszcza wieś, by uczyć się zawodu mechanika. Żeni się z córką farmera i na krótko powraca do rolnictwa, aby utrzymać rodzinę. W 1896 roku, mając 33 lata, konstruuje w szopie swój pierwszy samochód – Quadricycle, czyli Czterokołowiec. Okazuje się on jednak drogi w produkcji i bardzo zawodny. Thomas Edison dostrzega w Fordzie podobnego sobie wynalazcę i zachęca go do dalszych wysiłków.

W 1901 roku w Grosse Point w stanie Michigan Ford rzuca wyzwanie Alexandrowi Wintonowi, właścicielowi największej firmy samochodowej i najszybszemu kierowcy wyścigowemu w Ameryce. Ford nigdy wcześniej się nie ścigał. Po 10 milach Ford zwycieża i zdobywa sławę.

W 1903 roku Ford próbuje uzyskać zgodę posiadaczy praw patentowych do samochodu – zrzeszenie ALAM – na wykorzystanie rozwiązań objętych patentem. Jednym z członków jest Alexander Winton. Prośba zostaje odrzucona.

Zdecydowany na wszystko Ford gromadzi 28 tys. dolarów, które ledwo wystarczają mu na zbudowanie pierwszej fabryki pod Detroit. Wkrótce każdego dnia wyjeżdża tam z linii produkcyjnej 15 niedrogich samochodów. ALAM pozywa Forda do sądu, twierdząc, że naruszył patenty. Zrzeszenie żąda tantiemów od każdego egzemplarza, co sprawia, że samochody stają się zbyt drogie dla przeciętnego konsumenta.

„Henry Ford potrafił się wykreować na antymonopolistę, kogoś w rodzaju antytezy Rockefellerów i Carnegiech. To typ heroicznego przedsiębiorcy-indywidualisty, który wierzył w konkurencję, udoskonalanie produktu i dostarczanie go ludziom”.
STEVEN WATTS, biograf Forda

Sędzia ostatecznie przyznaje rację Fordowi, ale ten nie czeka na aprobatę sądu.

PIERWSZY PRZYSTĘPNY CENOWO SAMOCHÓD DLA PRZECIĘTNEGO AMERYKANINA

W 1908 roku w sprzedaży pojawia się trzeci model z kolei: Ford T. Popyt jest tak olbrzymi, że nawet nowe linie montażowe nie mogą nadążyć z produkcją, trzeba więc przestać przyjmować nowe zamówienia. Samochód Forda jest solidny i lekki, waży zaledwie pół tony. Czterocylindrowy silnik pozwala rozwinąć prędkość do 70 km/godz.

Najważniejsze jest to, że kosztuje 900 dolarów, prawie o połowę mniej niż pojazdy konkurentów. Do czasów Forda po Ameryce jeździło tylko około 8000 ręcznie zbudowanych samochodów. Były to drogie zabawki bogatych ludzi. Teraz stać na nie zwykłego farmera. Ceny gwałtownie spadają. W 1913 roku za Model T trzeba zapłacić równowartość dwuletnich zarobków; dziewięć lat później – już tylko trzymiesięcznych. Połowę wszystkich samochodów w Ameryce stanowiły wówczas czarne Fordy T.

FORDYZM

„Morganizacja” polegała na maksymalizacji zysku poprzez wyeliminowanie konkurencji oraz redukcję płac pracowników. Ford podnosi płace, by zwiększyć wydajność swoich robotników i obniża koszty dzięki produkcji identycznych elementów w dużych ilościach, co przy zastosowaniu linii montażowej zapewnia wysoką rentowność.

W 1914 roku Ford płaci swoim robotnikom 5 dolarów dniówki, dwukrotnie więcej niż większość amerykańskich fabryk. Nie budują samochodów osobno, po jednej sztuce, ale montują je kolejno po sobie z gotowych elementów. Linia montażowa na zawsze odmienia produkcję wielkoprzemysłową. Ford jej nie wynalazł, ale doprowadził do perfekcji. Samochody Forda buduje się osiem razy szybciej niż inne; czas produkcji zostaje skrócony z 12 godzin do zaledwie półtorej.

Innowacja ta pozwala Fordowi wprowadzić system pracy przez osiem godzin dziennie i pięć dni w tygodniu. Ford dokonuje też rewolucji, płacąc takie same stawki czarnym i białym robotnikom: 5 dolarów dziennie, pięć razy więcej, niż zarabiał dzierżawca ziemi w Georgii. Jego postępowe poglądy w kwestiach rasowych nie dotyczą jednak Żydów, wspiera bowiem antysemicką propagandę.

Próbując doprowadzić do zakończenia I wojny światowej, Ford wysyła do Europy „Statek Pokoju”, w nadziei że przyśpieszy to zaprzestanie działań wojennych. Wyprawa nie odnosi żadnego skutku. Kiedy wojna wreszcie dobiega końca, Ford nagle odchodzi z własnej firmy, a następnie ogłasza, że chce założyć firmę konkurencyjną. Z obawy że akcje stracą na wartości, akcjonariusze masowo je sprzedają. Dopiero po jakimś czasie okazuje się, że skupują je agenci pracujący dla Forda, który postanowił w ten sposób odzyskać firmę na wyłączną własność swojej rodziny.

W 1943 roku umiera na raka żołądka jedyny syn Forda. Niecałe cztery lata później, w wieku 83 lat, odchodzi i on sam, doznawszy wylewu krwi do mózgu.

Data urodzenia |
30/07/1863
Data zgonu |
07/04/1947
Najbardziej znany z |

Business

Historia to w mniejszym czy większym stopniu bzdury.