< Artykuły

Na początku było koło, czyli mała historia (ekologicznej) komunikacji

Człowiek od tysięcy lat wymyśla wciąż nowe sposoby na szybsze przemieszczanie się i sprawniejsze przewożenie towarów. Oto ich przegląd.

Koło wynaleziono w połowie IV tysiąclecia p.n.e. W XX w. p.n.e. udoskonalono je – zaczęto używać kół ze szprychami. Znalazły one zastosowanie na początku przede wszystkim w ciągniętych przez konie rydwanach; pojazdy stały się lżejsze i mogły szybciej się poruszać.

Długi wieki musiały minąć, zanim siłę zwierząt zastąpiły pierwsze silniki. Parowy pojawił się w pojazdach w XVIII w. Wynalezienie spalinowego datuje się na XIX w. Właściwie równocześnie konstruowano pierwsze rowery. Prototyp tego popularnego dziś pojazdu powstał w 1765 r. Twórcą był Made de Sivrac. Francuz połączył dwa koła kawałkiem drewna, na którym znajdowało się siedzisko. Aby jechać, należało odpychać się nogami. Żeby zmienić kierunek jazdy, trzeba było się zatrzymać i ustawić pojazd w odpowiednim kierunku. Dopiero w XIX w. zmodyfikowano ten projekt w taki sposób, że zaczął przypominać współczesne nam rowery.

A inne ekologiczne pojazdy? Pierwsze wrotki skonstruował w 1760 r. Belg Jean-Joseph Merlin. Hulajnoga powstała w XIX w., ale co do tego, kto i kiedy dokładnie wpadł na pomysł zbudowania takiego sprzętu, są duże wątpliwości. Jedni wskazują na Niemców, inni na Brytyjczyków, jeszcze inni uważają, że ojczyzną hulajnogi jest USA.

Za deskorolkę możemy z kolei być wdzięczni pomysłowym surferom z Kalifornii. To oni w połowie ubiegłego wieku mieli doczepić kółka do desek, których używali w wodzie. Jak wielu zwolenników zyskał ten wynalazek, nikogo nie trzeba przekonywać.

Ledwie 15 lat temu został publicznie zaprezentowany inny ekologiczny pojazd, który ma szansę opanować nasze ulice. To segway, dwuśladowy, dwukołowy elektryczny pojazd dla jednej osoby, stworzony przez Deana Kamena. Ma on na koncie ma m.in. wynalezienie przenośnego urządzenia do dializy.

Segwayem kieruje się przechylając ciało w tę stronę, w którą chcemy skręcić. Nad bezpieczeństwem człowieka czuwa komputer - dzięki niemu kierujący segaweym nie wywróci się. Choć zwykle jeździ on na stojąco, są również modele z siedziskami, używane np. przez niepełnosprawnych.

Segway umożliwia stosunkowo szybkie, a do tego bezpieczne i przyjazne dla środowiska przemieszczanie się. Korzystają z niego np. turyści w wielu miastach. Mogą poruszać się szybciej, niż gdyby chcieli chodzić - bo segway rozwija prędkość do 20 km na godzinę - a jednocześnie na tyle wolno, by móc zwiedzać. Segway pozwala bez zmęczenia i szybko pokonywać odległości także wtedy, gdy trasa z jednego do drugiego punktu jest pagórkowata - bez problemów mknie pod górę. Choć jest „młodym” wynalazkiem, ma szansę stać się popularnym pojazdem miejskim, który dojedzie tam, gdzie samochód nie ma szans się dostać i da wytchnienie ludziom zmęczonym chodzeniem.