< Artykuły

Wierzący naukowcy i ich teorie o stworzeniu świata

Mikołaj Kopernik urodził się w 1473 roku w Toruniu. Był synem zamożnego kupca i najmłodszym z pięciorga dzieci. Jego brat został zakonnikiem, a siostra zakonnicą. Po tragicznej śmierci ojca, kiedy Mikołaj miał 10 lat, edukacją chłopca zajął się wuj ze strony matki, który był księdzem. Studia dały Kopernikowi rozległą wiedzę z zakresu nauk ścisłych, a jego głównym zainteresowaniem stała się astronomia. W 1530 roku ukończył dzieło życia – „De Revolutionibus Orbium Coelestium" („O obrotach sfer niebieskich”). Wyłożona tam rewolucyjna teoria głosiła, że Ziemia obraca się wokół własnej osi oraz krąży dookoła Słońca. Podobnie zdaniem Kopernika zachowywały się również planety. Kwestionowało to ówczesne przekonanie o tym, że nieruchoma Ziemia stanowi centrum Wszechświata, wokół którego krążą wszystkie planety, Księżyc i Słońce. Kopernik był gorliwym katolikiem, a swe badania astronomiczne prowadził m.in. po to, by – na polecenie papieża – obliczać daty ruchomych świąt w kalendarzu gregoriańskim. „O obrotach sfer niebieskich” wydano dopiero w 1543 roku, tuż przed śmiercią Kopernika.

Isaac Newton urodził się w 1643 r. w Woolsthorpe w hrabstwie Lincolnshire. W 1661 r. błyskotliwy i ambitny chłopiec rozpoczął naukę na Uniwersytecie w Cambridge, gdzie zainteresował się matematyką, optyką, fizyką i astronomią. Wybuch epidemii zwanej Czarną Śmiercią w cztery lata później spowodował zamknięcie uniwersytetu, co zmusiło Newtona do powrotu w rodzinne strony. Podczas pobytu w domu zaczął formułować swoją teorię grawitacji. W 1687 r., z pomocą zaprzyjaźnionego astronoma Edmonda Halleya, Newton opublikował swoje najsłynniejsze dzieło „Philosophiae naturalis principia mathematica” („Matematyczne zasady filozofii przyrody”), w którym przedstawił prawo powszechnego ciążenia. Poglądy Newtona były nonkonformistyczne do tego stopnia, że gdyby je szerzej znano, okrzyknięto by go heretykiem. Choć oddawanie czci Jezusowi Chrystusowi uważał za formę bałwochwalstwa, jednocześnie był wybitnym teologiem i człowiekiem wierzącym, który tak pisał: „Grawitacja wyjaśnia ruch planet, ale nie jest w stanie wyjaśnić, kto wprawił je w ruch. Bóg rządzi wszystkim i wie wszystko o tym, co istnieje bądź może istnieć”.

Werner Karl Heisenberg urodził się Monachium w 1901 r. W latach 1920–1923 studiował fizykę i matematykę na uniwersytetach w Monachium i Getyndze. W 1926 r. został wykładowcą fizyki teoretycznej na Uniwersytecie Kopenhaskim, a w rok później, w wieku zaledwie 26 lat, profesorem fizyki teoretycznej na Uniwersytecie Lipskim. Heisenberg zawsze już będzie kojarzony z teorią mechaniki kwantowej, ogłoszoną w 1925 r., kiedy miał 23 lata. Jego zasada nieoznaczoności pomogła zrozumieć zachowanie elektronów. W 1932 r. otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki. W późniejszych latach skupił się na jednolitej teorii pola, która miała być kluczem do poznania fizyki cząstek elementarnych. Wychowany jako luteranin, pragnął udowodnić, że religia i nauka nie muszą się ze sobą kłócić i mogą iść w parze. W 1974 r. Heisenberg wygłosił przemowę zatytułowaną „Prawda naukowa i religijna”, w której stwierdził: „Tam, gdzie nie wskazują drogi żadne przewodnie ideały, zanika miara wartości, a wraz z nią znaczenie naszych czynów i cierpienia, na końcu zaś pozostaje tylko negacja i rozpacz. Dlatego etyka wyrasta z religii i stanowi przedzałożenie życia”.